Blog

Verzuild in algoritmes-0
27 October 2016

Verzuild in algoritmes

Ik heb mijn vrienden al in geen weken gezien, op Facebook tenminste. Iedere blik op mijn tijdlijn staat vol met dieren die herkenbare situaties visualiseren. Memes van pagina’s die ik bewust niet like. Filmrecensies en concertverslagen. Eén grote eenheidsworst vol inwisselbare berichten. Het ergste is nog dat dit monster er één is van eigen creatie.

Facebook baseert de posts die op mijn wall verschijnen namelijk op een zeer gecompliceerd en intelligent algoritme. Ooit heb ik een vriend getagd in dat filmpje van een hond die snel afgeleid is. Ooit heb ik gelezen wat tijdschrift Rolling Stone vindt van Donald Trump. Het gevolg? Mijn hele kennis van de verkiezingsstrijd in Amerika is gebaseerd op berichten van een liberaal muziekmagazine die al decennia niet meer relevant is, en dat ene filmpje van LuckyTV. Ik zie zoveel ‘hilarische’ dierenfilmpjes langskomen op mijn tijdlijn dat ik soms het gevoel heb YouTube in 2002 te bezoeken. Alsof ik ooit een goede recensie heb geschreven over een pizzeria op TripAdvisor, en nu zelfs bij de Chinees alleen een pizza babi pangang kan bestellen.

Ik ben beland in de zogenaamde filterbubbel. De filterbubbel is een term die in 2011 gepresenteerd werd door Eli Pariser in zijn boek, toepasselijk The Filter Bubble genaamd. Hij stelt dat we door ons online gedrag, en hoe gepersonaliseerde diensten en algoritmes op dat gedrag inspelen, onszelf afschermen van de buitenwereld en alleen zien wat wij interessant vinden. Dit heeft veel positieve effecten – ikzelf heb bijvoorbeeld nog nooit een reclame voor middelen tegen vrouwelijke kwaaltjes gezien op mijn tijdlijn. Maar het heeft ook negatieve gevolgen.

Een van die negatieve gevolgen is dat ‘serendipiteit’ verdwijnt. Niet die film met John Cusack, maar het volgende: “Serendipiteit is het vinden van iets onverwachts en bruikbaars terwijl je op zoek bent naar iets totaal anders.” (Wikipedia) Serendipiteit leidt tot innovatie, diversiteit en creativiteit. Maar door de filterbubbel wordt de tijdlijn voorspelbaar, nooit verrassend. Wereldbeelden worden bevestigd, nooit verstoord. Er ontstaat een neerwaartse spiraal. Zo’n spiraaltje die creatie tegengaat.

Pariser had het voornamelijk over de gepersonaliseerde zoekresultaten van Google. Maar met de toenames van persoonlijke algoritmes lijken zijn waarschuwingen meer van toepassingen dan ooit. Luister je teveel naar Spotify’s Discover Weekly? Grote kans dat je naar verloop van tijd nog maar naar één genre gaat luisteren. Klik je, net als ik, vaak door op links van Rolling Stone en Pitchfork? Na een paar maanden lijken er geen andere magazines meer te bestaan. In het begin is de personalisatie interessant. Maar personalisatie leidt op de lange termijn tot voorspelbaarheid. Voorspelbaarheid leidt tot verveling. Verveling tot woede en woede leidt angst en angst leidt tot de dark side.

Dat valt gelukkig allemaal wel mee, maar dat van verveling is wel waar. Door deze verveling sterft de creativiteit af. We raken verzuild in onze algoritmes, en algoritmes verzuilen ons. Ik snapte nooit dat de babyboomers zo zielloos iedere avond langs 999 kanalen konden zappen. Maar als ik bedenk hoe ik door mijn eigen tijdlijnen scroll moet ik bekennen dat ik meer op mijn ouders lijk dan ik durfde toe te geven.

Gelukkig is dit een effect dat we makkelijk tegen zouden kunnen gaan, met een beetje moeite. Bewustwording is de eerste stap. Onderneem vervolgens actie. Gebruik je social kanalen niet als enige bron van informatievoorziening, maar bezoek eens wat websites die buiten je comfortzone liggen. Klik eens wat minder op dezelfde soort artikelen en berichten. Met een beetje geluk leert je algoritme hier ook wat van, en krijg je binnen no time weer een gevarieerde tijdlijn. En met een beetje geluk zie ik mijn vrienden weer.

Bart Delwig

digital content producer

0


2 Reacties

  1. Reply

    Eliza Krul

    28 October 2016

    Fantastisch artikel Bart! Haha.... LOL hierom. Ik weet als social media specialist maar al te goed wat algoritmes zijn en hoe je er als bedrijf omheen kan werken, maar op persoonlijk niveau niet zo bij stil gestaan wat dit voor effect kan hebben op de langere termijn. En ja, ik ben megaFAN van Spotify's weekly discover en mijn tijdlijn overstroomt met kattenfilmpjes! Dus ik ga uit die comfortzone, dank u. Amen.

  2. Reply

    Fredelien

    28 October 2016

    Een interessant en nuttig artikel Bart!Het komt me inderdaad enigszins bekend voor al lezend.
    Als die trend doorzet, kan Facebook dan niet een langzame dood sterven omdat het gewoon zo voorspelbaar en saai wordt?
    Doe de groeten aan Janneke, ze is mijn lieve mooie dochter.
    Groet,
    Fredelien.


Laat een reactie achter.

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Alle verplichte velden zijn gemarkeerd met *